دلیل اصلی تورم در ایران چیست

البته جواد اوجی وزیر نفت هم در واکنش به سوء برداشت رئیساسبق بانک مرکزی از سخنان رئیسجمهور توضیح داد: «ریاست محترم جمهور به درستی از افزایش ۴۰ درصدی «میزان» صادرات نفت در دولت سیزدهم خبر دادهاند. هدف متن حاضر توضیح پیرامون این رخداد است.

این در حالی است که اخیرا محمدباقر نوبخت، رئیس سازمان برنامه و بودجه اعلام کرده که برای پروژههای عمرانی ۶۰ هزار میلیارد تومان از محل بودجه عمومی پیشبینی میشود.این اعلام نوبخت توجهها را به سمت درآمدهای نفتی میبرد و این سوال را مطرح میکند که آیا رقم ۶۰ هزار میلیارد تومان مجموع درآمد نفتی است یا اینکه بخشی از آن خواهد بود؟

دلیل انتخاب این فرضیه به این دلیل بوده است که با توجه به اینکه ایران یک کشور نفت خیز می باشد و وابستگی شدید به درآمد های نفتی دارد، آیا درآمدهای نفتی بر ارزش کل سهام معامله شده تأثیری دارد یا خیر؟ در واقع، منابع قدرتدهنده مختلفی وجود دارند که با قدرت بخشیدن به یک فرد یا شرکت عرضه کننده، انحصار را در بازار بوجود میآورند.

در کمتر حوزه ای می توان ردپای تدبیر و سیاست های درست را دید. بر این اساس هر چند در گام اول ترامپ اعلام کرد صفر شدن درآمدهای ارزی ایران را هدفگذاری کرده است اما با شکست آشکار نسبت به اعمال معافیت برای هشت کشور اقدام نمود .

به هر صورت به دلیل شرایط بینالمللی و تحریمهای تحمیلی به ایران صادرات نفت تحتالشعاع قرار گرفته است؛ به طوری که در سال ۱۳۹۷ صادرات نفت خام حدود دو میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه در روز پیشبینی شده بود که مبنای فروش هر بشکه ۵۵ دلار و نرخ دلار تبدیل به ریال نیز ۳۵۰۰ تومان بود که البته در ادامه و با تغییر سیاست ارزی دولت به ۴۲۰۰ تومان افزایش پیدا کرد؛ اما برای سال جاری بین یک تا یک میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه صادرات نفت در نظر گرفته شده است؛ آن هم با فروش بشکهای ۵۴ دلار و نرخ دلار میانگین ۵۴۰۰ تومان که البته این ارقام محقق نشد و صادرات کاهش پیدا کرد.

این سال در تاریخ صنعت نفت ایران فوقالعاده است، طی سال 90، درآمدهای نفتی دولت به 113میلیارددلار میرسد، افزایشی که خیلی زود به کاهش تبدیل میشود. اگر همین دسته پرتو به شیشه سبز رنگ بتابد، نوری که از آن خارج میشود به رنگ سبز است، بطور کلی ، نوری که از یک ماده شفاف رنگی خارج میشود، همواره به رنگ آن ماده است (عبور انتخابی). از ابتدای تدوین لایحه بودجه سال ۱۳۹۸، سازمان برنامه و بودجه تاکید کرده که قرار است درآمد نفتی را از بودجه جاری که تامینکننده هزینه حقوق و دستمزد است، کاملا حذف کند و درآمد نفت را به طرحهای عمرانی اختصاص دهد.

کل درآمدهای نفتی ایران از سال 1360 تا سال 1392 برابر 92/1010 میلیارددلار بوده که درآمد هشت سال احمدینژاد از این 31 سال، بیش از 57درصد بوده است. افزایش درآمدهای نفتی دولتهای نهم و دهم را نمیتوان به پای تحولات صنعت نفت گذاشت، در واقع قیمت جهانی نفت و تحولات بینالمللی، این پول را به دولت رساندند. وقتی در سال 1389 نیز قیمت هر بشکه نفت ایران به 76دلار رسیده بود و بیش از 24درصد نسبت به سال قبل رشد داشت، تولید و صادرات نفت ایران تنها نزدیک به سهدرصد افزایش داشت.

برای سال ۱۳۹۹ نیز به طور حتم صادرات نفت کمتر از یک میلیون بشکه و شاید کمتر از ۷۰۰ هزار بشکه باشد. بهترین جنبه تحلیلی تئوری q موردی است که ذیلاً به آن اشاره می شود: اگر هزینه جایگزینی سرمیاه و ماشین آلات سرمایه ای ( استهلاک) را بدانیم بعد می توانیم ارزش بازاری سهام مؤسسه را جویا شده و پیدا کنیم و سپس به طور متوسط Q متوسط آن را محاسبه کنیم.

اگر کل حجم پول در این اقتصاد ۵۰ ریال باشد هر واحد پول بهطور متوسط ۲۰ بار گردش کرده است. یعنی درآمد نفت ایران در سال 90 قیمت هر بشکه نفت 44درصد رشد داشته که نسبت به سال قبل نزدیک 56درصد و در سال 91 که قیمت هر بشکه نفت ایران نزدیک سهدرصد کاهش داشته، نزدیک 56درصد کاهش داشته است.

ما در سال 1384 هر بشکه نفت را به قیمت 66/50 دلار فروختیم، یعنی قیمت هر بشکه نفت ایران بیش از 46درصد افزایش داشته، اما صادرات و تولید ما تنها دودرصد نسبت به سال 83 افزایش داشته است. در این سال قیمت هر بشکه نفت ایران به 66/94 دلار میرسد، رقمی که میتوانست یک فرصت طلایی برای کشور باشد.

در سال 1390 شاهد نفت هر بشکه 110دلار هستیم و در سال 1391 هر بشکه نفت ایران 107دلار معامله شده، میزان تولید و صادرات نفت طی این دو سال از سوی مراجع ذیربط اعلام نشده، اما آمارهای اوپک حکایت از درآمد نفتی به ترتیب: 113 و 50میلیارددلاری در این دو سال دارد.

به میزان 94407 میلیارد تومان باتوجه به برنامه دولت در صیانت از تولید موجب افزایش قیمت­ها خواهد شد و حسب حکم مقرر در تبصره (1) ماده (39) قانون برنامه ششم توسعه، دولت مکلف بوده سهم سازمان هدفمند کردن یارانه ها از دریافتی ها را هر ساله در ردیف منابع بودجه عمومی (شماره 210102) و مصارف مرتبط با آن را در ردیف های مستقل و جداگانه در ارقام بودجه عمومی درج کند.

صادرات نفتی در فصل نخست 1400 با حدود 2.3 برابر افزایش نسبت به فصل مشابه سال قبل، معادل 8.7 میلیارد دلار اعلام شده است.

دیدگاهتان را بنویسید